Önce bir soru: Ekonomik açıdan yaşamınız 12 yıl önce mi daha iyiydi, şimdi mi daha iyi? 12 yılda refahınız arttı mı, azaldı mı? Eğer yaşam kaliteniz daha da kötüleştiyse seçim arifelerinde cenneti vaat eden siyaset kurumu ne işe yarıyor?
12 yıl önce tam da bugünlerde yabancı basının Türkiye ile ilgili adeta tek bir konusu var: İnternete gelen yasaklar.
Başbakan Erdoğan’ın Manisa'da yaptığı konuşmayı anımsayan var mı acaba, o konuşmada "Bir yanlış yaptık. Nedir o yanlış? HSYK… Onu da yargılayan, denetleyen mekanizma vardı. Biz dedik ki demokrasinin gereğini yapalım. Adalet Bakanlığı'ndaki bu yetkiyi kalktık devrettik. Orada yanlış yapmışız. Yetkim olsa HSYK’yı anında yargılardım” diyordu.
2026 yılı, ABD tarafından salla sırt kaçırılan devlet başkanı Nicolas Maduro travması ile başladı. Basın Tarihi de projektörlerini 12 yıl önceki Venezuella ve Maduro üzerinde yoğunlaştırdı. 2014 yılı medyasında Venezuella’nın ve Maduro’nun izini sürdü.
Cuma günü Van Ticaret ve Sanayi Odası’nın davetlisi olarak yola çıktığımda, bu kente en son ne zaman gittiğimi merak ettim. Eski kayıtları karıştırdım. 16 Ekim 2004 yılında yazdığım “Van’ın uydusu…” başlıklı yazıma rastladım.
2025 yılı bitiyor. Basın Tarihi Treni de 2013 yılını terk edecek… Acaba aramızdan kaçımız 12 yıl önceyi, 2013 yılının son ayını derli toplu anımsıyor? Tam bir tarihsel dönemeç, büyük bir siyasal kırılma ayıydı.
Birkaç zamandır, yakında “Yüksek Güvenlikli Notlar” başlığıyla yayınlanacak olan Silivri günlüklerinin son rötuşlarıyla uğraşıyorum.
Basın Tarihi’nin izinde dolanırken 24 Kasım 2013’teki Milliyet Gazetesi’nin manşetindeki simit resmini görmesem konu buralara gelmeyecekti.
Türk basın tarihi yazılırken ekonomik gelişmelere göz atmak aslında bize ülkenin en temel sorunlarından birini gösterir. Ekonomi haberleri aradan yıllar geçse de hep aynıdır. Yıllar boyunca hep aynı problemlerin yaşanması da değişmeyen ekonomik yapıdan dolayıdır. Temeldeki üretim biçimi değişmedikçe de hep öyle kalacaktır.
Pazartesi günü Mustafa Kemal Atatürk’ün 87. Ölüm yıldönümüydü. İki hafta önce de Cumhuriyet’in 102. Yıldönümü geride kaldı. Bir yüzyıl sonra halimiz ortada: baskı ve fakirlik. “Muassır medeniyetin” çok gerilerindeyiz.
“Terörsüz Türkiye” girişimi ister istemez hepimize 2013-2015 yılları arasında yaşadığımız “Çözüm Sürecini” anımsatıyor. Basın Tarihi için 2013 yılını bir kez daha topluca gözden geçirirken “özel sektörün AB konusundaki ihtisas kuruluşu” olan İktisadi Kalkınma Vakfı’ın “2013 Yılında neler oldu?” başlıklı bir raporuna rastladım.
“Bu haftayı, iki gün dışında Londra’da geçirdim...Kişi başına gelir ne kadar biliyor musunuz? 32 bin dolar. İngiltere, vatandaşlarının yaşam kalitesi açısından dünyada ilk ona giriyor. Zengin ve özgürler. İnsanını mutlu kılan bu ülkede rejim ne? Cumhuriyet değil… Krallık. Resmi adıyla söylersek ‘Büyük Britanya Birleşik Krallığı’...”
Le Soir, Belçika’da Fransızca yayınlanan etkili ve popüler bir günlük gazete. 1887 yılından beri yayınlanmakta olan Le Soir, 2. Dünya Savaşı sırasında Almanya Belçika’yı işgal edince 18 Mayıs 1940’ta yayın hayatına son verme kararı aldı. Bazı gazeteler ise direnebilmek için yer altına çekildi.
Yakın zamanlara kadar yazdığı “Herkese Bilim ve Teknoloji” yazılarıyla bizleri dünyadaki gelişmelerden haberdar eden, şimdi de kendi tarassut kulesinden 21.Yüzyılın dinamiklerini yakından izleyen değerli dostum Edip Emil Öymen, bu Cuma beni Le Figaro Gazetesi’nin ilk sayfasından haberdar etti. 15 Ocak 1826’da kurulan gazete sürmanşetten okurlarına birkaç ay sonra 200. Yıldönümünü kutlayacağını müjdeliyordu.
Türkiye’nin iç ve dış siyasetinin odağında bulunan Suriye birkaç gündür ilginç bir “seçim” deneyimi yaşıyor.
Yeni Şafak Gazetesi, koca koca harflerle sekiz sütuna “Demokrasiye yüksek standart” manşeti atmış. Manşet altında 3 satırlık uzun bir açıklama: “Başbakan’ın ‘Türkiye’nin ulaştığı seviyenin tezahürü’ diye nitelediği demokratikleşme paketi sokaktan devlet dairelerine, siyasi partilerden okullara, günlük hayattan özel hayata daha çok özgürlük getirecek. Yapılacak 28 değişiklikle Türkiye ileriye bir adım daha atacak.” Tarih 1 Ekim 2013.
Bir önceki “Yapay Zekaya Trump Damgası” başlıklı yazıda 21. yüzyılın en belirleyici teknolojisi olan yapay zekaya Trump yönetiminin damga vurma çabalarından söz etmiştim.
Orta sınıflar dünyanın bel kemiğidir. Zafiyete uğrarsa dünya da yamulur. Bu nedenle ‘orta sınıf’ kavramı yerküreyi okumakta önemli pusulalarımdan biridir… Ayrıca orta sınıfları günbegün eriyen bir ülkenin de tecrübeli vatandaşıyım. Dünya Ekonomik Forumu’na bağlı faaliyet gösteren “Yeni Ekonomi ve Toplum Merkezi”nin geçenlerde yayınladığı “Dünya, tüm olumsuzluklara rağmen orta sınıfın egemenliğine nasıl ulaştı?” başlıklı makale, yayınlandığı günden beri masamın üzerinde duruyor.
Sanata bakma sebebimiz hayatı daha iyi görmek değil artık, sanata hayata hiç görmeyelim diye bakıyoruz. Mümkünse hiçbir yüzleşmeye dahil edilmemek istiyoruz. Yaşamı ölüm kadar hareketsiz kılmayı arzuluyoruz. Yan gözle baktığımız eğlenceliklerimiz dönsün dursun yeter.
